embed embed2
G6PD Deficiency: Isang Dahilan Kung Bakit Hindi Dapat Ipagliban Ang Newborn Screening
PHOTO BY Shutterstock
  • Editor's Note: Ang sumusunod ay for educational at informational purposes lamang. Huwag pong gamitin ito na kapalit ng doktor. Mahalaga na kumunsulta sa doktor para sa medical advice na bagay sa pangangailangan mo.

    Isang genetic disorder ang glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency. Madalas na mga lalaki ang nagkakaroon nito. Isa rin ito sa mga dahilan kung bakit mahalagang magsagawa ng newborn screening 24 na oras pagkatapos isilang ang isang sanggol.

    Ayon sa mga eksperto, nasa 10% ng African-American na mga lalaki sa United States ang mayroong ganitong medical condition. May mga babae ring mula sa African heritage na carriers nito. Karaniwan ding nararanasan ng mga tao mula sa Mediterranean area, Africa, at Asia ang mga sintomas at epekto nito kapag napababayaan.

    Kabilang ang Pilipinas sa mga bansa sa Southeast Asia na may mataas na bilang ng G6PD deficiency, base sa datos ng Department of Health (DOH). Tinatayang mula 4.5% hanggang 25.7%, na sumusunod sa worldwide prevalence rate.

    Dapat malaman sa G6PD deficiency

    Lahat ng tao ay mayroong enzyme na glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) sa katawan  mula kapanganakan.

    Ang enzyme ay protein na catalyst at nakakokontrol sa bilis ng chemical reactions. Sinusuportahan din ng enzyme na ito ang red blood cells upang magampanan ng huli ang trabaho nitong magdala ng oxygen sa iba’t ibang bahagi ng katawan.

    Nagsisilbi ring proteksyon ang G6PD laban sa substances sa dugo na makapagdudulot ng pinsala sa red blood cells. Nakatutulong din ito sa pag-convert ng katawan sa carbohydrates upang maging enerhiya.

    Namamana o hereditary ang G6PD deficiency.

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Ang mga batang may ganitong kondisyon ay napasahan nito mula sa genes ng isa o parehong mga magulang. Ang gene na responsable sa ganitong kondisyon ay ang nasa X chromosome.

    Kapag hindi sapat ang G6PD sa katawan, nagkakaroon ng hemolysis kung saan maaaring magkaroon ng hemolytic (hee-meh-LIH-tik) anemia ang isang tao.

    Mahalagang tandaan na nagiging sensitibo ang red blood cells na kulang sa G6PD sa ilang gamot, pagkain, at mga impeksyon. Kapag nakapag-trigger ng mabilis na pagkaubos o tuluyang pagkasira ng red blood cells, maaaring mauwi ito sa hemolytic crisis.

    Sa ganitong pagkakataon, tumitigil ang mga sintomas kapag nawala ang sanhi o trigger. Sa mas malalalang sitwasyon, puwede rin itong humantong sa chronic anemia.

    Magiging kapansin-pansin ang mga sintomas kagaya ng sumusunod:

    • Heart murmur
    • Mabilis na tibok ng puso
    • Paglaki ng lapay (spleen) at/o ng atay (liver)
    • Labis na pagod at pagkahilo
    • Pamumutla ng mukha, lalo sa labi at dila
    • Mabilis na paghinga o kapos sa hininga
    • Jaundice o paninilaw ng balat at mga mata
    • Maiitim, o dark, ang kulay ng ihi, tila kulay tsaa

    Triggers ng G6PD deficiency

    Triggers ng hemolysis sa mga mayroong G6PD deficiency ang sumusunod:

    • Sakit o karamdaman, tulad ng bacterial at viral infections
    • Painkillers at mga gamot na nakapagpapababa ng lagnat
    • Antibiotics (karamihan ay may “sulf” sa pangalan)
    • Antimalarial drugs (karamihan dito ay may “quine” sa pangalan)
    • Fava beans (kilala ring broad beans)
    • Naphthalene (kemikal na natatagpuan sa mothballs at moth crystals)

    Diagnosis

    Karamihan sa mga mayroong G6PD deficiency ay walang mga sintomas. Ito rin ang dahilan kung bakit marami ang hindi agad na nakapagpapatingin sa doktor.

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW
    Recommended Videos

    Karaniwan ding hindi nangangailangan ng medical treatment ang mga may mild symptoms dahil kapag gumagawa na ng bagong red blood cells ang katawan, bumubuti rin ang lagay ng mayroong G6PD deficiency.

    Ngunit kung mas malala ang mga sintomas, agad nang komunsulta sa doktor at baka mangailangan din ng pagpapa-confine sa ospital at regular na pag-monitor ng healthcare provider o doktor.

    Bukod sa physical exam at paghingi ng medical history ng pasyente, blood tests ang unang karaniwang isinasagawa upang makumpirma ang diagnosis at ma-rule out ang iba pang posibleng sanhi ng anemia. Ilan pa sa maaaring ipagawa ng doktor ay urine tests, bone marrow tests, at genetic tests.

    Mainam kung daraan sa ganitong mga pagsusuri kung ang pamilya mo ay mula sa isang area kung saan karaniwan ang kondisyong ito, o kung kayo ay may history ng G6PD deficiency. Mahalaga ring alamin kung kabilang sa medical history mo ang anemia.

    Makatutulong kung sasabihin mo sa iyong doktor ang kumpletong medical history at ang lahat ng sintomas na nararamdaman. Importante din ang iyong opinyon at preferences kaugnay ng mga medikasyon, procedures, o therapies na maaaring irerekomenda sa iyo.

    Treatment

    Walang partikular na gamot para sa ganitong kondisyon ngunit highly manageable ito. Ibig sabihin, maraming paraan upang maibsan ang mga sintomas. Madalas na kailangan lamang tanggalin ang triggers nito.

    Tandaang kung mayroon ka nito o may kakilalang ganito ang medical condition, kailangang iwasan ang nabanggit na triggers, mapa-gamot, pagkain, o environmental exposures man. Dito higit na makatutulong ang pagkonsulta sa doktor upang malaman kung ano-ano ang mga dapat gawin at iwasan.

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    May mga kasong kailangan ng pasyente ng oxygen at fluids na makukuha mula sa ospital. May mga pagkakataon ding kakailanganin ang transfusion ng healthy blood cells.

    Kung nakita sa sa newborn screening na merong G6PD deficiency si baby, payo ng mga eksperto na iwasan ang labis na paga-alala. Paliwanag ng Stanford Children’s Health, maraming kaso ng G6PD deficiency ang hindi nagdudulot ng malulubhang problema. Kailangan lamang limitahan ang exposure sa triggers.

    Ang mga sanggol, halimbawa, na mayroong ganitong kondisyon ay normal ang kalagayan at hindi kakikitaan ng sintomas hanggang sa ma-expose sa “oxidative substances."

    Mahalaga ang blood test sa loob ng 24 oras matapos ipanganak ang sanggol upang matukoy kung mayroong metabolic disorder ang iyong anak. (Basahin dito kung bakit.)

    May paliwanag si Dr. Jose Enrique S. Clemente, isang pediatrician sa Makati Medical Center at St. Luke’s Medical Center sa Taguig. Aniya sa panayam sa kanya ng Smart Parenting, “Every baby who tests positive is given a complete list of what to avoid to prevent a hemolytic reaction.”

    Tungkulin din ng magulang na ipaalam sa mga doktor ng anak ang diagnosis sakaling mayroong G6PD deficiency ang anak. Sa tulong nito, hindi magrereseta ang doktor ng makapagti-trigger sa kanyang kondisyon. Sikapin ding higit pang mapalakas ang immune system ng iyong anak at ng buong pamilya.

    What other parents are reading

  • You're almost there! Check your inbox.

    We sent a verification email. Can't find it? Check your spam, junk, and promotions folder.
View More Stories About
Trending in Summit Network
View more articles