embed embed2
Mga Sintomas ng Dengue sa Mga Bata
ILLUSTRATOR iStock
This article was translated into Filipino via Google Translate. To read the original story in English, click here.
  • Maraming buhay na ang naging biktima ng dengue sa Pilipinas. Sa katunayan, etong August 2019, nagdeklara ang Department of Health (DOH) ng isang national dengue epidemic alert matapos umabot sa higit 146,000 na ang kaso ng dengue. patuloy na hinihimok ang mga pamilya na gumawa ng mga hakbang sa pag-iwas sa sakit na dala ng lamok. Ang pag-alam ng mga sintomas ng dengue ay mahalaga para maiwasan ng mga magulang ang potensyal na pagbabanta sa buhay na ito.

    Sa Metro Manila lang, 11,123 na kaso ng dengue na ang naitatala noong August 10 at 856 na kaso ay nangyari sa loob lamang isang linggo. Karamihan sa pasyente ay mga bata na may edad 5 to 9.

    What other parents are reading

    Ano ang dengue?

    Ang dengue ay isang sakit na nailipat ng kagat ng isang lamok. Ito ay endemik sa Pilipinas pati na rin ang iba pang mga bansa sa Timog Silangang Asya, Latin America, at ang mga isla sa Pasipiko, ayon sa Centers for Disease Control and Prevention (CDC).

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Ang may impeksyon ay maaaring makaranas ng banayad na kaso ng dengue fever, o isang matinding anyo na tinatawag na dengue hemorrhagic fever, na maaaring magdulot ng" matinding pagdurugo, isang biglaang pagbagsak ng presyon ng dugo (pagkabigla) at kamatayan," ayon sa Mayo Clinic.

    “Symptoms of infection usually begin 4 – 7 days after the mosquito bite and typically last 3 – 10 days,” says the CDC. “Early recognition and prompt supportive treatment can substantially lower the risk of medical complications and death.”

    CONTINUE READING BELOW
    Recommended Videos
    What other parents are reading

    Ano ang mga sintomas ng dengue?

    Maaaring mahirap sabihin kung mayroong dengue ang iyong anak dahil madaling malito ang mga sintomas sa iba pang mga impeksyon sa virus. Kasama sa mga sintomas ng dengue:

    • biglaang umuulit na mataas na lagnat
    • matinding sakit ng ulo
    • sakit sa paligid ng mga mata
    • rashes
    • pagdurugo ng mga gilagid at ilong
    • matinding sakit sa tiyan
    • paulit-ulit na pagsusuka


    Kung makikita, marami pang pwedeng sakit maliban sa dengue kung gagawing batayan ang sintomas na nabanggit. Halimbawa na lang ang trangkaso. Ayon kay Dr. Carmina Delos Reyes, isang infectious disease pediatrician at kaanib sa Philippine Pediatric Society, "Parang pareho ng mga sintomas [ang dengue fever at trangkaso]. Ngunit ang trangkaso o flu ay palaging may mga respiratory symptoms- laging may sipon, ubo or makating lalamunan.” 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    #1 Mataas na lagnat na walang maliwanag na pinagbabatayan (walang sipon, ubo, atbp.)

    "Iniisip namin ang dengue fever kung ang bata ay may mataas na lagnat. Pabalik-balik ang lagnat na mataas tuwing apat hanggang anim na oras,” ani Dr. Delos Reyes. Mayroon ding "walang pagtukoy ng mapagkukunan ng impeksyon. Walang ubo. Hindi naglalabas ng plema. Hindi masakit ang pag-ihi- walang UTI (impeksyon sa ihi lagay)."

    Ang lagnat ay maaaring tumagal ng hanggang pitong araw. Kung pinaghihinalaan mo ang iyong anak ay may lagnat ng dengue, huwag maghintay na lumitaw ang mga malubhang sintomas, sinabi ni Dr. Delos Reyes.

    What other parents are reading

    #2 Nawala ang lagnat at pinalitan ng mga nakakabagabag na sintomas

    Binibigyang diin ni Dr. Salvacion R. Gatchalian, pangulo ng Philippine Pediatric Society, na ang unang dalawang araw pagkatapos ng lagnat ang pinakamahalaga. Sinusubaybayan ng mga doktor ang mga bata pagkatapos mawala ang mataas na temperatura ng lagnat upang mag-diagnose kung may panganib na dengue.

    “Kahit may gawin kayo o wala, mawawalan ng lagnat yung bata. That’s when the problem sets in,” sabi ni Dr. Delos Reyes. Kapag nawala ang lagnat, alalahanin ang mga palatandaan ng malubhang dengue na nakasaad sa itaas.

    Ang mga bata na nagpapakita ng mga malubhang sintomas sa itaas ay kailangang dalhin agad sa ospital, sabi ni Dr. Gatchalian.

    “Babies under 12 months are more likely to develop a severe case of the disease,” sabi ng BabyCenter.Ang mga sintomas ay maaaring mahirap makita ngunit ang mataas na lagnat, hindi pangkaraniwang pagkagulo, at mga pantal ay karaniwang mga palatandaan para sa pangkat ng edad na ito.

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    What other parents are reading

    Paano ang gamot sa dengue?

    Walang gamot si dengue. Ang maaaring gawin lamang ay maibsan ang lagnat at sakit, lalo na kung ang mga sintomas ng bata ay hindi nangangailangan ng ospital.

     

    Para sa mataas na lagnat na may kaugnayan sa dengue, ang pinakaligtas na gamot ay paracetamol

    Bukod sa paracetamol, ang bata ay kailangang mabigyan ng maraming likido at pahinga, idinagdag ni Dr. Gatchalian.

    Iwasan ang mga nonsteroidal na anti-inflammation na gamot

    Kasama dito ang ibuprofen at mefanamic acid. Ang mga gamot na ito ay nakakapagpalala ang pagdurugo, sabi ni Dr. Gatchalian. Ang iba pang mga gamot na dapat iwasan ay ang mga steroid at aspirin. Ang mga antibiotics ay hindi kinakailangan upang gamutin ang mga sintomas ng dengue.

    “To treat severe cases of dengue fever at a hospital, doctors will give intravenous (IV) fluids and electrolytes (salts) to replace those lost through vomiting or diarrhea,” said KidsHealth. “When started early, this is usually enough to effectively treat the disease. In more advanced cases, doctors may have to do a blood transfusion.”

    “Kapag lumagpas na tayo sa critical phase, that's when recovery sets in,” says Dr. Delos Reyes.
    What other parents are reading

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Paano maiiwasan ang dengue

    Magkaroon ng isang 4 p.m. ugali

    Ito ang oras na kailangang obserbahan ang paligid ng iyong tahanan at maghanap ng mga lugar kung saan may naiipong tubig at nagiging mga lugar ng pag-aanak ng lamok. Siguraduhing tanggalin ang anumang tubig sa mga paso ng halaman at mga kanal. Bakit 4 p.m.? Ang mga lamok na nagdadala ng dengue ay aktibo sa hapon, bago ang gabi. Ang paglilinis ay mabawasan ang panganib ng mga lamok na magkaroon ng pugad ng kanilang itlog. Tandaan, mas malaki ang pagkakataon na makagat ng lamok sa hapon.

    Gumamit ng insect repellent

    Mga insect repellents na may DEET, picaridin, IR 3535, at langis ng eucalyptus ay napatunayan na ligtas at epektibo. Ang mga patches ng balat na nangangako na maitaboy ang mga lamok ay hindi epektibo, natagpuan ang isang pag-aaral mula sa New Mexico State University.

    Bihisan ang iyong anak sa mga kamiseta na may mahabang damit at pantalon

    Lalo na sa tag-ulan. Kung ang iyong anak ay wala pang 11 taong gulang, dapat mag-aplay ng repellent sa kanya.

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Ang kwentong ito ay na-update noong Marso 14, 2019 sa 7:48 p.m.

    What other parents are reading

How is the Filipino translation of this article?
Thank you for submitting your feedback!
View More Stories About
Trending in Summit Network
View more articles