embed embed2
  • Proposed Age of Criminal Liability, Dapat Mo Ba Itong Ikabahala?

    Narito ang isang sulyap sa mga pagbabago sa panukalang batas at ang kahulugan nito para sa iyong anak.
    by Kitty Elicay .
Proposed Age of Criminal Liability, Dapat Mo Ba Itong Ikabahala?
PHOTO BY iStock and @dongdantes/Instagram
This article was translated into Filipino via Google Translate. To read the original story in English, click here.
  • Ipinahayag ng aktor at isang ama na si?Dingdong Dantes sa kanyang personal na account sa Twitter ang mga ikinababahala niya ukol sa pagbaba ng edad ng criminal liability, mula 15 magiging 9 taong gulang, isang araw bago naaprubahan ng House Bill 505 ng House Committee on Justice. 

    Kasabay ng pag-retweet niya ng pagtutol sa panukalang batas ng kandidato sa pagka-senador na si? Atty. Jose Manuel "Chel" Diokno, ibinahagi ni Dingdong, “Crucial stage ang childhood and adolescence to one’s development. These are periods where psychological, emotional, social, and physical aspects are strongly influenced by the surroundings and are formed.” (Ang pagkabata at kabataan ay napakahalagang yugto sa debelopment ng isang tao. Ito ang mga panahon kung saan ang sikolohikal, emosyonal, sosyal, at pisikal na mga aspekto ay labis na naiimpluwensyahan at nahuhubog ng paligid.) 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW



    Sa isang follow-up na tweet, idinagdag ng aktor, “Instead of focusing on criminalizing, the government should invest more on creating an enabling environment that will allow young people to be productive members of the society.” (Sa halip na pagtuonan ng pansin ang pagsasakrimen, dapat mas pagtuonan ng pamahalaan ang paglikha ng kapaligiran na magbibigay-daan sa mga kabataan na maging produktibong miyembro ng lipunan.) 

    Inuulit ni Dingdong ang sentimyento ng maraming child welfare groups na labis na tumututol sa pamamaraang ito. Sa kanyang video, sinabi ni Atty. Diokno na kabilang ang Pilipinas sa mga bansang lumagda sa Convention on the Rights of the Child (CRC) ng United Nations, kung saan inirerekomenda ang edad na 12 taon bilang pinakamababang edad. Hinihikayat din ng UN ang mga kasaping bansa na patuloy na pataasin ang antas ng edad. 
     
    Ayon sa CRC, “A higher minimum age of criminal responsibility, for instance 14 or 16 year of age, contributes to a juvenile justice system which, in accordance with article 40 (3) (b) of CRC, deals with children in conflict with the law without resorting to judicial proceedings, providing that the child’s human rights and legal safeguards are fully respected.” (Ang mas mataas na minimum na edad ng criminal responsibility, gaya ng 14 o 16 taong gulang, ay nakatutulong sa pagtatag ng juvenile justice system kung saan, alinsunod sa artikulo 40 (3) (b) ng CRC, naitutuwid ang mga kabataang lumabag sa batas nang hindi nililitis sa korte, nang sa gayon ay napapangalagaan ang mga karapatang pantao at pananggalang sa batas ng bata.) (I-click?dito para sa ang buong teksto. )

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW
    More from Smart Parenting

    Ano ang kahulugan ng House Bill 505 para sa 9-taong-gulang na bata?

    Si Atty. Patty Sison-Arroyo, isang  tagapayo sa mga karapatan ng mga bata, human trafficking, at karahasan laban sa kababaihan at mga bata, propesor ng batas, at isang ina ng apat na lalaki,?ay nagbahagi ng kanyang opinyon sa magiging resulta ng pagbaba ng minimum na edad ng criminal responsibility, na nakatala sa ibaba. (Si Atty. Sison-Arroyo ay dating director din sa International Justice Mission, isang non-government organization na nakatuon sa mga karapatang pantao.) 

    1. Ang maling pag-uugali ng iyong anak ay ituturing na isang krimen. 

    • nakasakit ng isang tao habang naglalaro= pisikal na pinsala  
    • kinuha ang gamit ng ibang tao nang walang pahintulot = pagnanakaw 
    • nagsalita nang hindi maganda tungkol sa ibang bata = paninirang-puri 
    • sinira ang gadget ng isa pang bata = malicious mischief  
    • nakasakit ng isang tao nang hindi sinasadya = reckless imprudence 

    2. Ang iyong anak ay maaaring agad na maaresto kahit na walang warrant of arrest kung nahuli siya habang kagagawa pa lamang niya, ginagawa niya, o sinusubukan niyang gumawa ng "krimen.” 
     
    3. Ang iyong anak ay maaaring makulong sa isang detention cell, at maaaring makasama niya ang mga bilanggong may sapat na gulang kung walang institusyong nangangalaga sa mga bata sa iyong lokalidad. 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW
    More from Smart Parenting



    4. Kung mayroong "probable cause" (ibig sabihin, tila ang iyong anak ang gumawa ng krimen), isang kasong kriminal ay isasampa laban sa iyong anak, at ang iyong anak ay kailangang magtungo sa korte para sa paglilitis o “diversion" (isang alternatibong paraan ng pagtuklas ng pagkakasala), na maaaring tumagal nang maraming taon upang malutas. 
     
    5. Kung ikaw ay mapalad, ang kaso ay maaaring mapunta sa isang child-friendly na korte—ibig sabihin, mayroong naghihintay na laruan sa silid, ilang mga krayola at pangkulay na mga libro, hindi isusuot ng hukom ang itim na balabal, at ang iyong anak ay maaaring magpatotoo sa harap ng isang video camera mula sa silid ng hukom na nasa tabi mismo ng silid ng korte. 
     
    6. Kung ang iyong anak ay nahatulan, hindi siya makukulong ngunit mananatili siya sa pag-iingat ng isang institusyon na nangangalaga sa bata hanggang sa ang korte ay makumbinsing ang iyong anak ay nagbago. 
     
    7. Matapos malagpasan ng iyong anak ang lahat ng nasa itaas, isang prosesong masasabing nakapipinsala sa diwa ng taong may sapat na gulang, siya ay papalayain na. 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Itinanong sa amin ni Atty. Sison-Arroyo ang isang mahalagang katanungan: "Nais ba talaga nating isailalim ang ating mga anak sa ganito?" 

    More from Smart Parenting

    Ano ang House Bill 505?

    Nailathala ang mga highlight na ito kapalit ng batas na naaprubahan ng Kongreso ng sa online news outlet?na Rappler. Kasama rito: 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW
    • Ang mga bata mula sa 9 taong gulang hanggang sa mas mababa sa 15 taong gulang, at nakagawa ng malubhang pagkakasala ng pagpatay, parricide, infanticide, serious illegal detention, carnapping, and paglabag sa dangerous drugs law ay dadalhin sa Bahay Pag-asa para sa rehabilitasyon . 
    • Maaaring maharap ang tagapagsamantala sa bata sa 12 hanggang 20 taon sa bilangguan kung ang krimen na nagawa ay may parusa na katumbas ng 6 na taong pagkabilanggo. Kung ang bata na lumabag sa batas ay nakagawa ng isang krimen na may parusang higit sa 6 na taong pagkabilanggo, ang kanyang tagapagsamantala ay mahaharap sa habambuhay na pagkabilanggo o hanggang sa 40 taong pagkabilanggo. 
    • Ang mga magulang ng mga batang lumabag sa batas ay sasailalim sa isang katulad na programang interbensyon sa Bahay Pag-asa.?Sinabi ni Oriental Mindoro Rep. Salvador "Doy" Leachon, chairman ng House Justice Committee, na ang mga magulang na hindi mapapasailalim ay maaaring makulong sa halip na ang kanilang anak. 
    • Ang parusang ibibigay sa mga bata na lumabag sa batas ay palaging magiging dalawang digri na mas mababa kumpara sa kung may sapat na gulang ang nakagawa ng krimen. Ngunit kung ang mga bata ay nakagawa ng isang pagkakasala na ang parusa ay pantay sa habambuhay na pagkabilanggo, mahaharap lamang sila sa 12 taong pagkakakulong. 
    • Kung ang bata na lumabag sa batas ay umabot na ng 18 taong gulang at nabigong magbago, doon lamang siya ipadadala sa mga kampo ng agrikultura o mga sentro ng pagsasanay. Pagdating ng 25 taong gulang, siya ay palalayain, nakompleto man niya o hindi ang sentensiya. Ang mga kampong ito ay sa pamamahala ng Bureau of Corrections at Technical Education and Skills Development Authority. 
    • Ang mga talaan ng mga bata na lumabag sa batas ay pananatilihing kumpidensyal. 
    • Ang pangangasiwa ng Bahay Pag-asa ay ililipat mula sa mga lokal na yunit ng gobyerno patungo sa Department of Social Welfare and Development. Ang kongreso ay maglalaan ng pondo para sa Bahay Pag-asa taon-taon. 
    More from Smart Parenting

    Ano ang identity ng iyong anak na 9 na taong gulang?

    Inilalarawan sa?WebMD ang iyong anak sa 9 na taong gulang na “begins to understand about being liked and seeking approval. He also will?start to show?he knows right from wrong and understand rules.” (nagsisimula na maunawaan ang bagay na magustuhan siya at paghingi ng pagtanggap. Magsisimula rin siyang magpakita?na alam niya na ang tama sa mali at nauunawaan niya ang mga patakaran.) 

    Sa pagitan ng 9 hanggang 11 taong gulang, mapapansin mo rin ang mga unang palatandaan ng puberty (pagdadalaga o pagbibinata). Ibinahagi ng Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ng US, “healthy friendships are very important to your child’s development, but peer pressure can become strong during this time. This is?an important time?for children to gain a sense of responsibility along with their growing independence.” (Ang mabuting pagkakaibigan ay napakahalaga sa pag-unlad ng iyong anak, ngunit maaaring maging malakas ang peer pressure sa panahong ito. Ito ay mahalagang panahon para makaranas ang bata ng responsibilidad kasabay ng kanilang lumalawak na kalayaan.)

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

    Idinagdag ng CDC na mahalaga rin na tulungan mo ang iyong anak na bumuo ng kanyang sariling pagpapasya sa tama at mali. “Talk with him about risky things friends might pressure him to do, like smoking or dangerous physical dares.” (Kausapin mo siya tungkol sa mga mapanganib na gawain na maaaring ipilit sa kanya ng kanyang mga kaibigan, tulad ng paninigarilyo o mapangahas na pisikal na gawain.) 



    Binanggit ng United Nations International Children’s Emergency Fund, o?UNICEF, sa isang?pahayag, “scientific studies show that brain function reaches maturity only at around 16 years old, affecting children’s reasoning and impulse control.” (ipinapakita ng mga pag-aaral sa agham na ang brain function ay umaabot sa antas ng maturity kapag humigit-kumulang 16 taong gulang na ang bata, na nakaaapekto sa kanyang kakayahang mangatwiran at magtimpi.) 
     
    Sinabi ng?Commission on Human Rights (CHR), sa kanilang?opisyal na pahayag, na dapat protektahan ng gobyerno ang ating mga anak, "in line with the commitment we accepted when we signed the UN Convention on the Rights of the Child. Our constitution is also explicit that children should be protected from all forms of neglect, abuse, cruelty, exploitations, and other conditions prejudicial to their development." (alinsunod sa ating pangako na tinanggap natin nang lumagda tayo sa UN Convention on the Rights of the Child. Malinaw sa ating konstitusyon na ang mga bata ay dapat protektahan mula sa lahat ng anyo ng pagpapabaya, pang-aabuso, kalupitan, pagsasamantala at iba pang mga kondisyon na makapipinsala sa kanilang pag-unlad.) 
     
    Marahil bago natin ibaba ang minimum na edad ng criminal liability, dapat munang talakayin ng gobyerno ang karapatan ng ating mga anak sa ganitong kalagayan.  "We urge the government to address conditions that push children to such circumstances, rather than placing the burden on a child for the failures of institutions meant to protect them," sabi ng CHR. (Inaanyayahan namin ang pamahalaan na tugunan ang mga kondisyon na nagtutulak sa mga bata sa gayong mga kalagayan, sa halip na ilagay ang pasanin sa bata na dulot ng pagkabigo ng mga institusyon sa tungkuling protektahan sila.) 

    ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW
    More from Smart Parenting

How is the Filipino translation of this article?
Thank you for submitting your feedback!
View More Stories About
Recommended Videos
Trending in Summit Network
View more articles