Mga Tips Mula sa Doktor at Nanay Kapag May Sipon si Baby

Fact-Checked by Ronna Capili Bonifacio

Ang article na ito ay unang naipublish noong Pebrero 27, 2019. Nadagdagan ito ng updates noong Abril 29, 2024.

Sinisipon at nilalagnat si baby? Huwag mataranta! Sabi nga ng isang nanay, “Hindi kasi talaga maiiwasan ang sipon at ubo.”

Mula sa mga karanasan ng mga nanay at mga ekspertong payo ng doktor, narito ang ilang paalala kapag si baby ay may sipon.

Mga dapat gawin kapag may sipon si baby

1. Gumamit ng tamang thermometer.

Laging i-monitor ang temperatura ng bata. “Every hour ko chine-check temperature niya para agad ko maagapan ang nararamdaman niya,” sabi ni Jennifer Palomer, nanay ng isang 3-year-old.

Iminumungkahi ni Dr. Carmina Arriola-Delos Reyes, isang pediatrician at infectious disease specialist, na gumamit ng axillary (o armpit) thermometer para sa mga bata. Sa paggamit ng axillary thermometer, ang temperaturang mas mataas sa 37.5 °C ay maikokonsiderang lagnat na. Ang sinat ay mula 38-39°C, ang mataas na lagnat ay mula 40-41°C, at ang sobrang taas na lagnat ay mula 42°C pataas.

Tandaan na dapat nang kumonsulta sa doktor kaagad kung ang nilalagnat na sanggol ay may edad 3 buwan pababa, sabi ni Dr. Delos Reyes.

2. Panatilihin ang breastfeeding.

Pinakamainam ang breastfeeding, lalo na sa mga sanggol na may sakit. “Every time my sipon si baby, ang ginagawa ko pinapadede ko lang siya,” ani ni Mommy Eve Mercado-Tibay. Sang-ayon dito si Mommy Imee Fronda, “Unlimited latch! Comfort talaga ‘yon.”

Ani ni Joyce Martinez, RN, MSN, CLC, isang U.S.-certified lactation counselor, ang pagpapadede sa sanggol ay nakakapagpatibay sa kalusugan at nakapagbibigay ng kapanatagan. Dagdag pa ni Martinez, "Mother’s milk provides antibodies to fight infection. It protects the baby from any organism he or she is exposed to thus triggering your baby’s immune system." (Ang gatas ng ina ay nagbibigay ng antibodies panlaban sa infection. Pinoprotektahan nito ang sanggol mula sa mga organismo na maaaring makapagpababa sa kanyang resistensiya.) 

3. Subukan ang nasal aspirator at saline nasal drops.

Kapag barado ang ilong, nahihirapan si baby na huminga, kumain, at matulog. May ilang bagay na maaaring gawin para makatulong. Nirerekomenda ng ilang ina ang saline nasal drops at nasal aspirator, isang hugis bombilyang rubber device na sinisipsip ang sipon na nasa ilong ni baby. 

“Big help ang nasal aspirator every time na may sipon siya to ease clogged nose,” sabi ni Misty Sarmiento, nanay sa isang 3-year-old. “Nilalagyan ko din siya ng saline drops sa ilong kapag kailangan pa.”

Ayon sa Parents, “Many doctors recommend nasal saline drops for relief of nasal congestion in an infant.” (Marami sa mga doctor ang inirerekomenda ang nasal saline drops para maiwasan ang baradong ilong ng mga bata.)

Tanungin ang inyong pediatrician kung magagamit ito para sa inyong baby.

4. Panatilihing humid (mahalumigmig) ang hangin.

Sabi ni Mommy Hannah Laya-Monterola, “Ang lagi kong ginagawa is to steam water with salt and place it in the room to create a mist or moisture. It helps my kids breathe easier.” (Ang lagi kong ginagawa ay magpakulo ng tubig na may asin at inilalagay ko sa kwarto para magpausok. Nakakatulong ito sa paghinga ng bata.)

Magandang investment ang humidifier. Ginagamit ni Mommy Isay Hugal Khor ang humidifier sa tuwing nagkakasipon ang kanyang anak. “Every time na matutulog siya sa gabi, I’ll use the humidifier para hindi magka-blocked nose.”

5. Pakainin ng prutas at sabaw.

Para sa mga sanggol na may sakit at nagsimula nang kumain ng solid food, pinapakain sila ng mga ina ng prutas at maligamgam na sabaw. Sabi ni Gladys Ariola at Hannah Laya-Monterola na parehong may maliliit na anak, mga prutas na sagana sa Vitamin C ang pinapakain nila sa mga anak nila panlaban sa sakit. Si Misty naman, naglalagay ng ilang patak ng kalamansi juice sa isang basong tubig para sa kanyang anak, habang si Lanie Dela Cruz-Manrique ay nagluluto ng maligamgam na sabaw para sa kanyang anak na babae.

 

6. Massage para kay baby 

Si Mommy Felinor Olaguera naman, minamasahe ang kanyang baby sa tuwing may sakit. Ganito rin ang ginagawa ni Misty. Sabi niya, “I still believe that a mother's touch is the best way to comfort a baby.” (Naniniwala pa rin ako na pinakamabisang lunas ang haplos ng ina para sa bata.) Naglalagay siya ng vapor rub sa dibdib at likod ng anak.

Tanungin ang inyong local pharmacist para sa vapor rub na ligtas para sa inyong sanggol. Kapag minamasahe ang inyong baby, inirerekomenda ni Dr. Roselyne M. Balita ang paggamit ng edible oil, kagaya ng sunflower oil at virgin coconut oil, para ligtas kung sakali mang aksidenteng makain ito ni baby kapag isinubo ang kanyang mga daliri sa kamay at paa. Maaaring uminit ang mineral oil, lalo na kapag napapasobra ang hagod at lumilikha ng friction, paliwanag ni Dr. Balita.

Hindi rin niya inirerekomenda ni Dr. Balita ang aceite de manzanilla na maaaring maging mahapdi kapag ipinahid sa sensitibong balat.

7. Huwag magbibigay ng gamot sa sanggol para sa kanyang sipon.

Laging kumonsulta sa doktor bago bigyan ng gamot ang inyong baby kahit na ito pa ay over-the-counter (OTC) na gamot. Ayon kay pediatrician Dr. Faith Buenaventura-Alcazaren, “OTC meds tend to be abused by caregivers, giving rise to unwanted side effects. In general, these cough and cold preparations have not been proven safe.” (Ang mga OTC ay inaabuso ng mga caregivers, kaya nagkakaroon ng maraming side effects. Sa kabuuan, ang mga gamot para sa ubo at sipon ay hindi napapatunayang ligtas.)

READ ALSO: The Best Medicine for Cough and Colds That Beats Over-the-Counter Drugs

Pag-iwas sa Pagkakahawa ng Sipon at Lagnat sa Iba Pang Mga Bata

Ang sipon at lagnat ay karaniwang mga sakit na madaling makahawa, lalo na sa mga bata. Upang maprotektahan ang ibang mga bata mula sa pagkakasakit, mahalagang sundin ang mga sumusunod na hakbang:

1. Paghihiwalay ng gamit ng may sakit na bata

Siguraduhing hindi magkakaroon ng pagkakataon ang ibang bata na makagamit ng mga personal na bagay ng may sakit na bata tulad ng kutsara, baso, tuwalya, at mga laruan. Ayon sa Centers for Disease Control and Prevention (CDC), ang mga virus na nagdudulot ng sipon ay maaaring mabuhay sa ibabaw ng mga bagay at maipasa sa pamamagitan ng pisikal na kontak.

Kung maaari, panatilihin ang may sakit na bata sa isang hiwalay na kwarto habang siya ay may sintomas para maiwasan ang pagkalat ng mikrobyo sa hangin na maaaring malanghap ng ibang tao sa bahay.

2. Pagpapanatili ng kalinisan sa bahay

Linisin at i-disinfect ang mga ibabaw na madalas hawakan tulad ng door knobs, switch ng ilaw, at mga remote control. Gamitin ang mga aprubadong disinfectant na epektibo laban sa mga virus at bacteria. Isang pag-aaral mula sa National Institutes of Health ng U.S. ay nagpapakita na ang paggamit ng mga disinfectant ay makakatulong sa pagbawas ng mga pathogen sa mga ibabaw.

Siguraduhing malinis ang lahat ng damit, kumot, at bed sheets na ginamit ng may sakit na bata. Ang paglalaba gamit ang mainit na tubig at paggamit ng dryer sa mataas na temperatura ay makakatulong patayin ang mga mikrobyo ayon sa pag-aaral ng University of Arizona.

Ang pagsunod sa mga hakbang na ito ay hindi lamang makakatulong sa pag-iwas sa pagkakasakit ng iba pang mga bata, kundi pati na rin sa iba pang miyembro ng pamilya. Ang pagkakaroon ng malinis at ligtas na kapaligiran ay mahalaga para sa mabilis na paggaling ng bata at para maiwasan ang pagkalat ng mga sakit.

Frequently asked questions ukol sa gamot sa sipon ni baby

Ano ang dapat gawin kung hindi bumababa ang lagnat ni baby kahit may gamot na?

Kung ang lagnat ng iyong baby ay hindi bumababa kahit na binigyan na ng gamot, mahalagang kumonsulta agad sa doktor. Ayon sa American Academy of Pediatrics, kung ang lagnat ay tumatagal nang higit sa 24 oras sa isang sanggol na mas bata pa sa dalawang buwan o tatlong araw sa mga bata na mas matanda, kailangan itong ipatingin sa doktor upang matiyak na walang mas seryosong kondisyon.

Hanggang kailan normal ang pagkakaroon ng sipon sa mga bata?

Karaniwan, ang sipon sa mga bata ay tumatagal ng lima hanggang sampung araw. Kung ang sintomas ng sipon ay lumalala pagkatapos ng limang araw o hindi nagpapabuti pagkatapos ng sampung araw, ipinapayong magpatingin sa doktor. Ayon sa Mayo Clinic, ang matagal na pagkakaroon ng sipon ay maaaring indikasyon ng ibang komplikasyon tulad ng sinusitis o iba pang impeksiyon.

Paano malalaman kung viral o bacterial ang sanhi ng sakit?

Upang matukoy kung ang sakit ay sanhi ng virus o bakterya, kinakailangan ang medikal na pagsusuri. Karaniwang nagsasagawa ng mga physical exam at maaari ring magrekomenda ng karagdagang mga pagsusuri tulad ng blood tests o culture tests. Ayon sa Centers for Disease Control and Prevention (CDC), ang mga sintomas tulad ng mataas na lagnat, pus na lumalabas sa ilong, o ubong tumatagal nang higit sa 10 araw ay maaaring mga palatandaan ng bacterial infection.

Anong mga pagkain ang dapat iwasan ni baby kapag may sipon at lagnat?

Kapag ang baby ay may sipon at lagnat, mainam na iwasan ang mga pagkain na maaaring magpalala ng produksyon ng uhog o mahirap matunaw. Iwasan ang pagbibigay ng mga produkto ng dairy tulad ng gatas at keso, mga matatamis na inumin at snacks, at mga pagkaing mabigat sa tiyan. Ayon sa ilang pag-aaral, ang dairy products ay maaaring magpalala ng uhog sa ilang tao, bagaman ito ay patuloy na pinagdedebatehan sa komunidad ng medisina.

Kailan dapat muling kumonsulta sa doktor kung hindi gumaganda ang kalagayan ni baby?

Dapat kang muling magpatingin sa doktor kung ang kalagayan ng iyong baby ay hindi gumaganda o kung may lumalalang sintomas sa loob ng ilang araw pagkatapos ng unang konsultasyon. Kung ang iyong anak ay nakakaranas ng hirap sa paghinga, walang tigil na pag-iyak, pagtanggi sa pag-inom ng likido, o kung siya ay nagiging hindi mapakali o tila masakit ang tiyan, ito ay mga senyales na maaaring kailanganin ang agarang medikal na atensyon.