Updated on January 22, 2024
Minsan ka na rin bang may nakapang bukol sa iyong leeg o singit kapag may sakit o nang magkasugat ka? Kapag hinawakan mo ito halos kasinlaki ng buto ng bean kung minsan masakit din. Namagagang kulani o lymph nodes ang nahahawakan nating bukol sa bahagi ng leeg, ilalim ng panga, sa may kili-kili o sa singit.
Bahagi ng sistema ng ating katawan ang kulani. Parang military checkpoint ito na humaharang sa virus o bakteriya na pumapasok sa mga lymph channels sa ating katawan. Kapag nanatili ang virus o bacteria sa node, nagdudulot ito ng pamamaga, senyales na may aktibong impeksyon sa partikular na bahagi ng ating katawan.
What other parents are reading
Bakit nagkakaroon ng kulani?
Sa katunayan, lahat ng tao ay may kulani. Pero maliliit at hindi nakakapa ang mga ito maliban na lamang kapag namamaga ay umuumbok ito. Ayon sa Mayo Clinic, tinatawag ding lymph glands ang lymph nodes. Mahalaga ang gampanin nito sa katawan ng tao bilang panlaban sa mga impeksyon sapagkat sinasala at hinaharangan nito ang virus o bakteriya na nakakaapekto sa katawan at kalusugan ng tao.
Paliwanag din naman ng mga doktor, ang lymph nodes ay maliit na glandula na sumasala sa lymph, malinaw na likido ito (lymphatic fluids) na dumadaloy sa lymphic system na tumutulay sa mga bahagi ng katawan. Nagtataglay naman ang lymph nodes ng white blood cells na siyang pumapatay sa pumapasok na organismo sa katawan.
Mga dahilan ng pagkakaroon ng kulani
1. Impeksyon
Bakteriyal na Impeksyon: Ang pagkakaroon ng mga bakteriyang tulad ng Streptococcus o Staphylococcus sa katawan ay maaaring maging dahilan ng pamamaga ng kulani. Halimbawa, ang tonsillitis ay isang bakteriyal na impeksyon na maaaring magresulta sa pamamaga ng kulani sa leeg.
Viral na Impeksyon: Ang ilang uri ng viruses, tulad ng Epstein-Barr virus (EBV) o cytomegalovirus (CMV), ay maaaring magsanhi ng pamamaga ng kulani. Karaniwang kaakibat ito ng mga karamdamang tulad ng mononucleosis.
2. Impeksyon sa ipin
Dental carries: Ang hindi maayos na dental hygiene at karies sa ngipin ay maaaring magdulot ng impeksyon sa bibig na maaaring kumalat sa lymph nodes sa leeg.
Gingivitis o Periodontitis: Ang pamumula ng gums o ang impeksyon sa mga gingiva at buto ng ngipin ay maaaring magresulta sa pamamaga ng lymph nodes sa buong bibig at leeg.
3. Respiratory Infections:
Ubo at sipon: Ang mga impeksyon sa respiratory system, tulad ng ubo, sipon, at tracheitis, ay maaaring magdulot ng pamamaga ng lymph nodes sa leeg dahil sa pagsiklab ng immune system.
4. Impeksyon sa tenga
Otitis media: Ang otitis media o impeksyon sa gitnang tenga, ay maaaring magresulta sa pamamaga ng lymph nodes malapit sa tenga.
Delikado ba ang pagkakaroon ng kulani?
Sa mga kulani o lymph nodes naninirahan ang mga lymphocytes, tirahan ito ng mga cell na bahagi ng ating immune system na panlaban natin sa karamdaman o mga mikrobyo kung may impeksyon o iba pang sakit. Normal na lumalaki ito. Kapag naman nakapa mo ito, maaaring magkakasakit ka. Sintomas din ito na may virus na pumasok sa katawan ng tao. Tinatawag na lymphadenophy ang abnormal na paglaki ng lymph nodes.
What other parents are reading
Gaya sa mga unang nabanggit, kapag namamaga ang kulani ibig sabihin resulta ito ng impeksyon mula sa bakteriya o virus. Ang pamamaga nito ay senyales na may mali sa iyong pangangatawan o kalusugan. Mapapansin mo ang paninigas at bahagyang makirot ang kulani, nakaumbok na kasinlaki ng buto ng beans o mas malaki pa rito. Maaaring senyales o sintomas ito ng pagkakaroon ng sipon, ubo, impeksyon sa tainga, sirang ngipin, lagnat, pamamaga ng lalamunan, o impeksyon sa upper respiratory system.
Madalang na nagiging sanhi ito ng kanser o matinding karamdaman. Bagaman, kapag lubhang matindi ang pamamaga ng kulani sa katawan, ito ang maaaring senyales ng malubhang kondisyon gaya ng problema sa immune system o pagkakaroon ng cancer.
Isa ang lupus at rheumatoid arthritis sa posibleng suliranin sa immune system na magiging sanhi ng pamamaga ng kulani. Maaaring makapagdulot din labis na pamamaga ng kulani ang lymphoma na isang cancer sa lymphatic system.
What other parents are reading
Kailan kailangan ng gamot sa kulani
Sa ilang mga kaso, lumiliit ito saka kusang nawawala sa paglipas ng panahon. Makatutulong din ang paglalapat ng warm compress para mawala ang pamamaga nito. Ngunit kapag nagiging sanhi na ito ng matinding impeksyon, kailangan na ng gamutan batay sa payo ng doktor.
Kapag bumuti at bumalik ka naman na sa normal ang iyong pakiramdam, mawawala na ang pamamaga ng kulani. Ngunit kung magpapatuloy pa ito, magpatingin agad sa iyong doktor lalo na kapag
- umumbok ito nang walang ibang dahilan
- patuloy ang paglaki
- nanatili ng dalawa o apat na linggo pagkaraan mong magkasakit
- nakapa mong matigas pero hindi gumagalaw kapag hinahawakan
- may kasamang matinding lagnat
- hindi maipaliwanag na pagbaba ng iyong timbang.
Higit lalong mahalaga na magpatingin sa doktor kapag nahihirapan ka nang lumunok o mahirap ang iyong paghinga.
Tandaan, ang pagkakaroon ng kulani ay normal lamang sa tao at hindi rin ito kailangang ipatanggal maliban na lamang kung hinihingi ng pagkakataon o kinakailangan ng mas malawak na pagsusuri gaya ng nabanggit sa taas. Normal lamang na reaksyon ng katawan ng tao ito sa impeksyon at senyales din itong aktibo ang immune system niya.
Kailangan din lamang ng agarang pagpapatingin sa doktor para masuri kapag masyadong malaki o lumalaki, dumarami, nagnanana, o may kakaibang hugis ang kulani. Kung minsan, kahit tapos na ang pagkakasakit, may posibilidad na makapa pa rin ang kulani lalo na sa mga bata.
Paano makakaiwas sa pagkakaroon ng kulani
1. Kumain ng masustansiyang pagkain
Ang pagkakaroon ng malusog na diyeta na mataas sa prutas, gulay, at whole grains ay nagbibigay ng mahahalagang bitamina at mineral na nagtataglay ng mahalagang papel sa pagpapalakas ng immune system. Ang beta-carotene sa orange na prutas at gulay, tulad ng carrots, ay halimbawa ng sustansiyang makakatulong sa kalusugan ng lymphatic system.
2. Mag-ehersisyo araw-araw
Ang regular na ehersisyo ay nagpapalakas sa sirkulasyon ng dugo at lymphatic fluids sa katawan. Ito ay nagtataguyod ng mas mabilis na pag-alis ng toxins at nakakatulong sa pag-andar ng lymphatic system. Ang aerobic exercises tulad ng brisk walking o jogging ay maipapayo para sa pangangailangan ng lymphatic system.
3. Sapat na pahinga at pag-iwas sa stress
Ang pagkakaroon ng sapat na oras para sa pahinga at pag-relax ay mahalaga sa pag-iwas sa stress, na maaring makapagdulot ng paglabo ng immune system at hindi magandang epekto sa kalusugan ng lymphatic system. Ang relaxation techniques tulad ng meditation o yoga ay maaaring makatulong sa pamamahala ng stress.
Sources: Smart Parenting, Mayo Clinic
What other parents are reading
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod
