Editor's Note: Ang sumusunod ay for educational at informational purposes lamang. Huwag pong gamitin ito na kapalit ng doktor. Mahalaga na kumunsulta sa doktor para sa medical advice na bagay sa pangangailangan mo.
Likas sa mga bata ang may bukol sa ulo, lalo na iyong mga natututo palang maglakad at nawawalan ng balanse. Parte na yata ng kanilang paglaki ang bagay na ito.
Kapag nagiging toddler, mas lumilikot pa sila kaya hindi talaga naiiwasan na madisgrasya lalo na ang mauntog. Bilang mommy, hindi natin maiwasan ang sobrang pag-aalala, at madalas tayo ay natataranta, sabayan pa ng malakas na iyak ng ating anak.
Bukod dito, hindi rin naiiwasan na magkaroon ang mga bata ng bukol-bukol na may nana o masugatan ang ulo at mamaga ito. Karaniwan ang ganito ay sanhi ng skin infection.
Minsan ko ring naranasan na makapa ang bukol sa may bumbunan ng anak ko. Akala ko ay nauntog siya nang hindi ko alam. Mamula-mula ito at talagang nakaumbok. Napansin ko rin na may butlig na maliliit sa bukol na mukhang kagat ng insekto o langgam.
Sinubukan ko itong lagyan ng cream para sa insect bite at inobserbahan. Nawala rin naman ito kinabukasan. Kaya bukod sa mag-alala, importante ring matiyak natin ang sanhi ng bukol na makakapa natin.
Ang karaniwan nating ginagawa kapag may bukol ang anak ay ang paglalapat ng cold compress para hindi ito masyadong mamaga o umumbok. Pero paano kung nauntog at may sugat? Ano ang dapat gawin?
Mga sintomas ng bukol sa ulo na dapat bantayan
Ayon sa WebMD, agad na tumawag ng doktor kapag sa tingin mo ay seryoso ang injury na natamo ng iyong anak, lalo na 'pag may ganitong kasamang sintomas at sitwasyon.
- may pananakit sa leeg
- patuloy ang pag-iyak
- kailangan ng pagtahi sa bukas na sugat
- nagsuka ng ilang beses na
- hindi umiiyak pero may lumalabas na tubig sa ilong at tenga
- may panlalabo ng paningin
- matinding sakit ng ulo
- may senyales ng pagkalito
- may history ng brain injury
- mataas ang pinagbags[previous|page|next]akan
Paggamot sa simpleng sugat at bukol sa ulo
Ayon sa KidsHealth, minor ang sugat sa ulo kapag nasa anit lamang. Marami ring blood vessels sa ulo kaya ang simpleng sugat ay madugo at mukhang nakababahala.
Kung minor lamang ang sugat na natamo, agad na hugasan ito ng mild soap at tubig. Maglagay ng cold compress nang 20 minuto. Ulitin ito pagkaraan ng isang oras para mabawasan ang pamamaga at kirot.
Sa isang artikulo ng SmartParenting.com.ph, ganito rin ang payo ni Dr. Empress Carlos, isang pediatrician.
Linisin ang ang sugat at lagyan ng kaunting antibiotic cream para maiwasang maimpeksyon ang sugat habang gumagaling. Makaaaliw rin daw sa bata kung tatakpan ang sugat ng makulay na bandage. Makabubuti rin ito para mabawasan ang posibleng impeksyon at para hindi hawakan at kamutin ng bata ang sugat, dagdag pa niya.
Pero kapag hindi tumigil ang pagdurugo kahit na mag-aplay pa ng pressure dito, agad na dalhin ang anak sa hospital. Baka kailangang tahiin ang sugat at malalim ito.
Sa kabilang banda, kung ang sugat na natamo ay dahil sa pagkauntog, bantayang mabuti at obserbahan ang iyong anak sa loob nang 2 oras. Patuloy na obserbahan siya nang 24 oras para matiyak ang mga makikita pang sintomas.
Tingnan ang kanyang paglakad at pagsasalita. Pansinin kung may magiging pagbabago sa kanyang normal na pagkilos. Maaari siyang bigyan ng tubig lamang. Pwedeng patulugin pero tiyakin muna na walang anumang sintomas na nakababahala at mahalagang mabantayan sa pagtulog para din matiyak na normal ang paghinga.
Iba pang bukol at sugat sa ulo ng bata
Pigsa sa ulo
Bukod sa bukol mula sa pagkakauntog, maaaring tubuan din ang bata ng bukol sa ulo na dulot ng pigsa. Mapapansin ito na nakaumbok sa ulo, namumula, mainit at masakit kapag hinawakan.
Magsisimula lamang ito sa maliit na bukol hanggang sa unti-unting lumaki at mamaga. Hintayin lamang itong mahinog at pumutok. Huwag pipisain! Gamutin lamang at linisin kapag lumabas na ang nana.
Kapag may pigsa ang iyong anak, hindi dapat mabahala dahil ang pigsa ay karaniwang sanhi ng skin infection na Staphylococcus bacteria na matatagpuan sa labas ng balat. Pero ayon sa DOH, puwede itong makuha sa pagkakaroon ng direct contact sa taong mayroon nito o nahawakan ang isang kontaminadong gamit.
Karaniwan din daw ang pigsa sa mga batang may diabetes, may malnutrisyon, o iba pang kondisyon na nagpapahina ng kanilang immune system.
Mamaso
Posibleng ang pagkakaroon ng sugat ng bata sa ulo ay dulot ng mamaso o impetigo. Tumutubo ito saan mang bahagi ng katawan. Impeksyon ito sa balat na dulot ng bakterya.
Posible rin ito kung may skin asthma ang iyong anak. Nagsisimula ito na parang kagat ng insekto kaya may pag-umbok o pagbukol hanggang sa magsugat ito. Sa pagtagal, magkakaroon ng paglalangib.
Kapag kaunti ang mamaso, lagyan ng topical cream o ointment para maibsan ang pangangati. Pero agad na ipatingin ang iyong anak sa doktor kapag malala ang kaso para masuri ito at magamot.
Namamagang kulani
Kung may makakapa ka ring bukol sa gilid ng tenga, likod ng ulo, o ilalim ng leeg, maaaring namamagang kulani ito. Nangyayari ito kung may sugat na malapit sa lugar na umbok.
Mahalagang ipatingin ito agad sa doktor upang matiyak kung ano ang dahilan nito. Kadalasan na may kasama itong ibang kondisyong medikal gaya ng primary complex. Kaya makabubuting masuri ng doktor ang bukol na ito.
Naranasan ko ring may makapang bukol sa bandang batok ng aking anak habang pinapaliguan siya. Medyo nag-alala ako kasi may kalakihan at parang namamaga.
Hindi naman siya nauntog. Gumagalaw din ang bukol. Agad kaming nagpunta sa pedia niya, at ang sabi ay namamagang kulani ito. Baka may primary complex rin kaya agad na nag-request na ipa-xray ko siya.
Higit na nakumpirma ito sa resulta ng x-ray at kasunod na ginawa ang PPD (Purified Protein Derivative) skin test para higit na madetermina kung positibo siya sa sakit.
Kung may ipinag-aalala sa anumang bukol sa ulo o sugat ng iyong anak, huwag mag-atubiling kumonsulta sa inyong pediatrician. Ito ay para higit na matiyak ang sanhi at makagawa ng tamang pagsuri sa inyong anak, nang sa gayon ay maagapan at agad na magamot ang anumang kondisyong medikal na kaakibat nito.
Alamin ang first aid para sa iba't ibang uri ng child injury dito.