Halos pangkaraniwan na ang pananakit ng tiyan, pero minsan sintomas na pala ito ng mas malalim na kondisyon. Maaaring subukan muna ang home remedy sa stomachache nang malaman kung bubuti ang karamdaman bago mag-alala at mabahala.
May ilang uri ng stomachache at ang mga posibleng sanhi nito. Kung ang pananakit ay may kasamang pagbigat at paglaki ng tiyan, baka kabag ito. Kung masyadong nabusog at nakakaramdam ng heartburn, baka hindi natunawan ng kinain o kung tawagin ay indigestion.
Kapag hirap sa pagdumi, constipation marahil ito. Pero kung panay naman ang pagdumi na halos tubig na ang lumalabas, habang nagsusuka at masama ang pakiramdam, maaaring diarrhea o di kaya food poisoning ito.
Home remedy sa stomachache
Sa banayad pa lamang na pananakit ng tiyan, may ilang suhestiyon ang mga eksperto para maibsan ang stomachache.
Uminom ng tubig o iba pang clear fluids
Iwasan muna kumain ng solid food. Kung nagsusuka, ang payo ay maghintay ng anim na oras bago simulang kumain ulit nang paunti-unti, halimbawa ng crackers. Huwag munang uminom ng gatas at kumain ng produktong may sangkap nito.
Kung ang kirot ay nasa itaas na bahagi ng tiyan at nangyayari pagkatapos kumain, maaaring makatulong ang antacids, lalo na kung nakakaramdam din ng heartburn o indigestion. Tigilan muna ang mga pagkaing maasim, may sangkap na kamatis, prito o mamantika, at puro taba, pati na rin ang mga inuming may caffeine, alcohol, at carbonated.
Iwasan ang mga ilang gamot
Huwag munang uminom ng aspirin, ibuprofen, o iba pang anti-inflammatory medications at narcotic pain medications. Puwera na lamang kung inireseta ang mga ito ng doktor. Kapag ang pananakit ng tiyan ay walang kinalaman sa liver condition, maaaring subukan ang acetaminophen.
Gumamit ng hot compress
Hindi mo kailangan palagi ng hot compress bag. Maglagay lang ng mainit na tubig sa boteng babasagin, takpan ito, at ipatong sa sumasakit na tiyan. Magpahinga nang husto.
Subukan: Surplus Relief Hot Compress, Php 249 (from Php399.75), SurplusPH on Lazada
Uminom ng ginger tea
Maraming benepisyong hatid ang luya, kabilang na ang sakit sa tiyan. Ilaga ang ilang piraso ng luya at gawin itong salabat.
Subukan: Balance Grow Honey Citron & Ginger Tea (1 kilogram), Php 391, S&R on Lazada
Ngumata ng menthol mint
Napag-alaman sa isang research na tradisyonal na ginagamit ang mint laban sa indigestion, diarrhea, at kabag sa mga bansang Iran, Pakistan, at India.
Subukan: Valda Pastilles Himalayan Salt and Lemon Menthol (50 grams), Php 156, iNova Health Store on Lazada
Haluan ng kaunting cinnamon powder ang inumin o pagkain
Nakakatulong daw ang cinnamon sa pagtanggal ng hangin sa tyan at hatid nitong pananakit at pamamanas. Mayaman kasi ang cinnamon sa antioxidants at iba pang substances na nakakabawas ng stomach acidity.
Subukan: Kirkland Signature Ground Siagon Cinnamon Seasoning (303 grams), Php 369, S&R on Lazada
Uminom ng juice mula sa katas ng aloe vera
Lumabas sa isang study na ang mga taong uminom ng 10 ml ng aloe vera juice araw-araw sa loob ng apat na linggo ay nakaramdam ng ginhawa mula sa heartburn, flatulence, belching, nausea, vomiting, at acid/food regurgitation.
Subukan: Lotte Aloe Original Drink (1.5 Liters), Php 129, S&R on Lazada
Uminom ng buko juice
Ang kailangan na buko juice ay iyong puro at walang halong gatas at asukal. Mayaman ang tinatawag ding coconut water sa potassium at magnesium, na makakatulong sa pagbawas ng kirot at hilab sa tiyan. Nakaka-hydrate din ito, lalo kapag nakakaranas ng diarrhea.
Kumain ng saging
Nakakalma ang saging ng tiyan at nakakatigas ng dumi kapag may diarrhea. Ang taglay nitong vitamin B6, potassium, at folate ay maaari ding makatanggal ng pananakit, paghihilab, at paninigas ng muscles.
Mga pagkain na dapat iwasan kung madalas sumakit ang tiyan
May mga pagkain na maaaring magkapagpalala ng sakit ng tiyan, narito ang ilan sa mga dapat na iwasan:
Dairy: Mas mainam na umiwas sa gatas at mga pagkain na gawa sa gatas habang masakit ang tiyan. Mas nahihirapan ang tiyan i-digest ang mga pagkain na may mataas na lactose content.
Softdrinks o mga inuming carbonated: Ang mga taong nakakaranas ng sakit ng tiyan ay nararapat na uminom ng tubig o mga sports drinks na mababa sa asukal kaysa sa mga softdrinks o carbonated drinks. Ang mga softdrinks ay nakakadulot ng karagdagang hangin sa tiyan na maaaring maging dahilan ng kabag, bloating, at mas malalang sakit ng tiyan.
Tsokolate at kape: Ang dalawang pagkain at inumin na ito ay maaaring may kasamang gatas, at ang tsokolate ay maaaring magdult din ng kabag at dagdag acid sa sikmura na maaaring magdulot ng heartburn at masakit na tiyan.
Matatabang pagkain: Mas mahirap madigest ng tiyan ang mga matatabang pagkain ay marami ang nagsabi na nagdudulot ito ng bloating dahilan sa pinapataas nito ang cholecystokinin (CCK), isang hormone sa sikmura. Ang CCK ay nagdudulot ng mas mabigat na pakiramdam sa sikmura.
Mga malasa at maanghang na pagkain: Maaaring mapalala ng mga malalasa, lalo na ng mga maanghang na pagkain ang sakit sa tiyan. May mga pag-aaral na sinasabing ang capsaicin, na kalimitang nakikita sa mga sili, ay maaaring magdulot ng sakit ng sikmura sa mga indibidwal na nakakaranas ng hindi pagkatunaw ng pagkain o pagsakit ng tiyan.
Mga inuming may alkohol: Maaaring mas mairita at lumala ang sakit ng tiyan kung iinom ng alkohol habang masakit ito. Ang alkohol ay isang diuretic din, kaya't maaari itong magdulot ng dehydration.
Mga processed na pagkain: Ang mga processed food na mataas sa mga additives, taba, gatas, at asukal ay maaaring mas mapalala ang sakit sa tiyan.
Mga pagkaing mataas sa acid: Ang mga pagkain at inumin na mataas sa acid gaya ng mga prutas na citrus gaya ng pinya,orange, at kamatis ay maaari ding mapalala ang sakit sa tiyan. Mas mainam na kumain ng mga matubig na prutas gaya ng pakwan o melon.
Kapag hindi gumaling dahil sa home remedy sa stomachache, magpakonsulta na sa doktor. Ang biglaang pananakit sa lower right-hand side ng tiyan, halimbawa, ay maaaring sintomas ng appendicitis.
Maaari namang may kidney stones kung ang kirot mula sa tiyan ay bumaba sa may groin area at nahihirapang umihi.
Isa pang babantayan ang gallstones, lalo na kung ang kirot ay sa gitnang parte ng tiyan o nasa ilalim ng tadyang sa kanang bahagi.
Pinakamainam na magpatingin sa doktor para malaman ang tamang diagnosis at magamot ang pananakit ng tiyan.
Kailan dapat konsultahin ang doktor kung masakit ang tiyan
Ang pananakit ng tiyan ay maaaring isang simpleng kaso ng indigestion o kabag, ngunit may mga pagkakataon na ito ay sintomas ng mas seryosong kondisyon. Narito ang ilang mga sintomas na dapat agad ipatingin sa doktor:
1. Matinding Pananakit ng Tiyan
Kapag nararanasan ang biglaang, matindi, at walang tigil na sakit sa tiyan, ito ay maaaring senyales ng appendicitis, kidney stones, o gallstones. Ayon sa Mayo Clinic, ang ganitong uri ng pananakit ay nangangailangan ng agarang atensyong medikal.
2. Pananakit ng tiyan na may kasamang lagnat
Ang pagkakaroon ng lagnat kasabay ng pananakit ng tiyan ay maaaring indikasyon ng impeksyon tulad ng gastroenteritis o pelvic inflammatory disease.
3. Matinding pagsusuka
Kung ang pagsusuka ay tuloy-tuloy at hindi mapigilan, lalo na kung may kasamang dugo o kulay itim, ito ay maaaring indikasyon ng peptic ulcer o gastrointestinal bleeding.
4. Dugo sa dumi o maitim na dumi
Ang pagkakaroon ng dugo sa dumi o maitim na dumi (melena) ay maaaring sintomas ng gastrointestinal bleeding. Ayon sa MedlinePlus, ito ay isang seryosong kondisyon na nangangailangan ng agarang medikal na atensyon.
5. Pananakit na umaabot sa likod o balikat
Kapag ang pananakit ng tiyan ay umaabot sa likod o balikat, ito ay maaaring indikasyon ng pancreatitis o cholecystitis.